و نيز فساد اين گفتار كه گفته‌اند : آيه مورد بحث كه مىفرمايد ( با زنان مشركه ازدواج نكنيد ) ، و آيه : « وَلا تُمْسِكُوا بِعِصَمِ الْكَوافِرِ » « 1 » ناسخ آيه مائده هستند ، و نيز اينكه گفته‌اند : آيه سوره مائده ناسخ دو آيه سوره بقره و ممتحنه هستند روشن مىگردد . و وجه فساد آنها اين است كه آيه سوره بقره به ظاهرش شامل اهل كتاب نمىشود ، و آيه سوره مائده تنها شامل اهل كتاب است پس هيچ منافاتى ميان آن دو نيست ، تا بگوئيم آيه سوره بقره ناسخ آيه سوره مائده و يا منسوخ به آن است ، و همچنين آيه سوره ممتحنه ، هر چند عنوان ( زنان كافر ) در آن مورد بحث واقع شده ، و اين عنوان ، هم شامل اهل كتاب مىشود ، و هم مشركين ، چون كلمه ( كافر ) اهل كتاب را هم به اينطور شامل مىشود ، كه با صدق آن ديگر نام مؤمن برايشان صادق نباشد ، به شهادت اينكه فرموده : « مَنْ كانَ عَدُوًّا لِلَّه وَمَلائِكَتِه وَرُسُلِه وَجِبْرِيلَ وَمِيكالَ ، فَإِنَّ اللَّه عَدُوٌّ لِلْكافِرِينَ » « 2 » . الا اينكه ظاهر آيه به بيانى كه در همان سوره خواهد آمد ان شاء اللَّه تعالى اين است كه اگر مردى مسلمان شد ، در حالى كه زنى كافر در عقد دارد حرام است كه ديگر به عقد آن زن وقعى بنهد ، و خلاصه او را به همسرى خود باقى بگذارد ، مگر اينكه او نيز ايمان بياورد آن وقت مرد مىتواند به عقد سابق همسرش اعتبار قائل باشد ، و اين معنا هيچ دلالتى بر ازدواج ابتدايى با اهل كتاب ندارد . و بر فرض كه تسليم شويم ، و بگوئيم : دو آيه نامبرده يعنى آيه بقره و آيه ممتحنه دلالت دارد بر حرمت ازدواج ابتدايى با زن اهل كتاب ، باز هم ناسخ آيه مائده نمىشوند ، براى اينكه آيه مائده بطورى كه از سياقش برمىآيد در مورد امتنان و تخفيف نازل شده ، و چنين موردى قابل نسخ نيست بلكه تخفيفى كه از آن استفاده مىشود حاكم بر تشديدى است كه از آيه بقره فهميده مىشود ، پس اگر نسخى در ميان شده باشد ، بايد بگوئيم آيه سوره مائده ناسخ است . علاوه بر اينكه سوره بقره اولين سوره اى است كه بعد از هجرت در مدينه نازل شده ، و سوره ممتحنه در مدينه قبل از فتح مكه نازل شده ، و سوره مائده آخرين سوره اى است كه بر رسول خدا ص نازل گشته ، و اين سوره نمىتواند منسوخ واقع شود ، چون بعد از آن ، آيه اى نازل نشده ، و معنا ندارد آيات سوره هاى قبل ناسخ آن باشد .

--> ( 1 ) و به عقد زنان كافر اعتبار منهيد . « سوره ممتحنه آيه 10 » ( 2 ) آنهايى كه ( يعنى اهل كتاب كه ) دشمن خدا و فرشتگان و فرستادگان او و جبريل و ميكائيلند ، بدانند كه خدا هم دشمن كافران است . « سوره بقره آيه 98 »